Szybki postęp technologiczny i stale spadające ceny elektroniki użytkowej sprawiły, że kupujemy coraz więcej urządzeń, wymieniając je średnio co 2-3 lata. Ta gwałtowna konsumpcja ma jednak swoją ciemną stronę – generuje miliony ton zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (ZSEE). Niestety, wciąż duża część elektrośmieci ląduje w zwykłych koszach na odpady komunalne lub na dzikich leśnych wysypiskach. Elektronika to nie są zwykłe odpady. Zawiera ona całą tablicę Mendelejewa, w tym niezwykle toksyczne metale ciężkie oraz związki halogenowane. Porzucone w środowisku urządzenia ulegają powolnej korozji pod wpływem deszczu i słońca, co prowadzi do uwalniania niebezpiecznych substancji bezpośrednio do gleby i wód gruntowych. Przeanalizujmy, jakie zagrożenia niesie ołów i kadm dla ekosystemów i zdrowia ludzi.
Toksyczne komponenty w ZSEE i ich wpływ na zdrowie człowieka
Każde urządzenie elektroniczne składa się z setek elementów, do których produkcji używa się substancji szkodliwych. Poniższa tabela przedstawia wykaz najgroźniejszych metali ciężkich i chemikaliów ukrytych w ZSEE oraz ich bezpośredni wpływ na ludzki organizm w przypadku skażenia:
| Toksyczna substancja | Gdzie występuje w elektronice? | Skutki zdrowotne dla człowieka |
|---|---|---|
| Ołów (Pb) | Luty na płytkach drukowanych, stare kineskopy CRT | Uszkodzenie układu nerwowego (ołowica), zaburzenia nerek, anemia |
| Kadm (Cd) | Akumulatory Ni-Cd, półprzewodniki, czujniki podczerwieni | Rakotwórczość, uszkodzenie płuc i kości (osteoporoza), uszkodzenie nerek |
| Rtęć (Hg) | Podświetlenie ekranów LCD (świetlówki CCFL), przełączniki | Porażenie mózgu, uszkodzenie wzroku i słuchu, zaburzenia psychiczne |
| BFR (Bromowane antypireny) | Obudowy plastikowe, laminat płytek PCB (jako opóźniacz palenia) | Zaburzenia układu hormonalnego, tarczycy, zaburzenia rozwoju płodu |