Pojazdy UTO (Urządzenia Transportu Osobistego), a w szczególności hulajnogi elektryczne, to rewolucja w miejskiej mikromobilności. Jednak masowa eksploatacja i krótka żywotność tych urządzeń (szczególnie w wypożyczalniach miejskich, gdzie hulajnogi ulegają szybkiemu zniszczeniu i aktom wandalizmu) generują nowy, skomplikowany strumień elektrośmieci. Utylizacja hulajnogi elektrycznej łączy trudności recyklingu pojazdów mechanicznych, konstrukcji metalowych oraz niebezpiecznych baterii litowo-jonowych.
Trudności konstrukcyjne w demontażu
Hulajnoga elektryczna została zaprojektowana pod kątem trwałości i odporności na czynniki atmosferyczne. Oznacza to, że jej kluczowy i najbardziej niebezpieczny element – **pakiet akumulatorów litowo-jonowych** – jest szczelnie zamknięty i wklejony wewnątrz aluminiowego podestu (decka) za pomocą mas uszczelniających. Ręczne wyjęcie baterii bez jej uszkodzenia lub przebicia ogniw metalowymi narzędziami to proces wymagający dużej precyzji i czasu. Praca ta musi być prowadzona w sterylnych stanowiskach z wdrożonymi systemami gaszenia oparów litowych.
Odzysk silników bezszczotkowych i magnesów neodymowych
Napęd hulajnogi stanowi bezszczotkowy silnik elektryczny wbudowany w koło (BLDC). Silniki te są cennym surowcem wtórnym, ponieważ zawierają magnesy neodymowe. Proces odzysku polega na mechanicznym demontażu wirnika, rozmagnesowaniu magnesów w piecu indukcyjnym (w temperaturze powyżej punktu Curie) i chemicznym wydzieleniu neodymu i dysprozu. Pozostała aluminiowa felga oraz miedziane cewki stojana są kierowane do tradycyjnego hutnictwa.
Co z kołami i ramami z włókna węglowego?
Hulajnogi posiadają opony z gumy litej lub poliuretanu, które są mielone na granulat gumowy używany np. do nawierzchni na placach zabaw. Ramy droższych modeli wykonane są z włókna węglowego (karbonu), którego recykling jest obecnie niezwykle trudny i kosztowny, wymagający zaawansowanej pirolizy. Wdrażanie przepisów o rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR) ma zmusić projektantów do rezygnacji z kompozytów na rzecz łatwiej przetwarzalnego stopu aluminium.